Over woorden, invloed en de Bergkerk
Mijn connectie met de Bergkerk heeft een historische oorsprong — al is het een bescheiden verhaal.
Tijdens gesprekken met een beleidsmedewerker van de provincie Overijssel kwam de Bergkerk in Deventer ter sprake. Destijds viel de kerk onder de Museum De Fundatie in Zwolle. De toenmalige directeur vroeg aanzienlijke subsidies aan om tentoonstellingen in de Bergkerk te organiseren, terwijl er tegelijk entree werd geheven.
Daar had ik een uitgesproken mening over. Voor mij is de Bergkerk een openbare plek, waar geen drempel zou moeten bestaan om binnen te lopen. Mijn advies was dan ook helder: geef de Bergkerk zo snel mogelijk terug aan de Gemeente Deventer. Er was — en is — genoeg draagvlak onder de inwoners om deze ruimte te vullen en te dragen.
Uiteindelijk gingen de beleidsmedewerker en ik ieder onze eigen weg. Opmerkelijk genoeg kwam de Bergkerk drie weken later weer in handen van de gemeente. Of mijn woorden daar direct invloed op hebben gehad weet ik niet, maar het moment is mij altijd bijgebleven. Het laat zien hoe een uitspraak, ogenschijnlijk terloops, impact kan hebben op een stad — vaak zonder dat iemand dat ooit te weten komt.
Behalve nu.
De kaart hier boven getoond
Is in mijn bezit :
Deze briefkaart uit 1921 is ontworpen door H.P. Berlage en toont de Bergkerk in Deventer in een strakke, architectonische lijnvoering. De kaart is uitgevoerd in rood drukwerk en combineert beeld, typografie en indeling tot één samenhangend geheel — kenmerkend voor Berlages opvatting dat vorm en functie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
De centrale illustratie laat een verstilde straat aan de Bergkerk zien, sober maar monumentaal weergegeven. De omlijsting, vaste kaders en heldere typografie benadrukken orde en structuur, terwijl de open schrijfvlakken ruimte laten voor persoonlijk gebruik. De poststempel uit 1921 verankert de kaart in de tijd en onderstreept haar oorspronkelijke functie als communicatiemiddel.
Deze kaart is niet alleen een historisch document, maar ook een autonoom ontwerpobject waarin architectuur, grafisch ontwerp en publieke ruimte samenkomen.